Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Một nghiên cứu thi pháp học về truyện thơ Tày

Truyện thơ Tày là thể loại phát triển cuối cùng và cũng là đỉnh cao của nền văn học dân gian dân tộc Tày, đóng góp cho nền văn học dân gian Việt Nam nhiều giá trị. Thực hiện đề tài này, nhóm tác giả Hoàng Thị Nhuận – Mông Thị Bạch Vân đã vận dụng phương pháp nghiên cứu thi pháp thể loại văn học dân gian nói chung và truyện thơ nói riêng để nghiên cứu không gian và thời gian nghệ thuật trong truyện thơ Tày với những nét độc đáo về phương diện nội dung và hình thức thể hiện vì đó là hai thành tố quan trọng tạo thành phong cách thể loại.


Về phương diện nội dung, không gian, thời gian nghệ thuật được phân ra làm hai mảng chính là thực và siêu hình. Không gian, thời gian thực bao giờ cũng hữu hạn; thời gian, không gian siêu hình bao giờ cũng vô hạn, tồn tại vĩnh hằng, bất biến. Con người (nhân vật trong truyện) luôn là đối tượng thể nghiệm môi trường không gian và thời gian nghệ thuật trong tác phẩm. Các tác giả truyện thơ đã chú ý khắc họa thế giới các nhân vật trong sự tương quan với vận động của không gian và thời gian nghệ thuật. Một trong những nét đặc sắc trong truyện thơ Tày là tác giả dân gian đã tạo ra một kiểu không gian và thời gian thực.

Về phương diện hình thức, trong chuyện thơ Tày các mô – típ thể hiện không gian và thời gian nghệ thuật có những nét đặc sắc và hình thành những tổ hợp ngôn ngữ khác nhau. Về cơ bản chúng có liên hệ mật thiết với những mô – típ truyền thống của dân ca Tày và thể hiện sự sáng tạo không ngừng của các tác giả văn học dân gian. Đề tài nghiên cứu đã nêu một cách cụ thể từng biện pháp, thủ pháp được tác giả truyện thơ dùng để thể hiện không gian và thời gian nghệ thuật. Điều mà các công trình trước đây tuy có đề cập nhưng chưa triệt để và toàn diện.

Việc nghiên cứu đặc điểm thi pháp không gian và thời gian nghệ thuật đã cụ thể hóa những nhận xét khái quát của các nhà nghiên cứu đi trước. Tuy nhiên nhóm tác giả đã chỉ ra những đặc điểm riêng trong sự thể hiện không gian và thời gian nghệ thuật trong các tác phẩm truyện thơ Tày. Còn rất nhiều điều mới mẻ, lý thú đang tiềm ẩn trong Truyện thơ Tày, hy vọng trong tương lai các nhà nghiên cứu sẽ có những công trình toàn diện, chuyên sâu và tổng hợp hơn nữa.

Cuốn sách “Không gian và thời gian nghệ thuật trong truyện thơ Tày” của nhóm tác giả Hoàng Thị Nhuận và Mông Thị Bạch Vân là nguồn tư liệu tham khảo quý cho những độc giả yêu truyện thơ Tày, các sinh viên, nghiên cứu sinh tìm hiểu về thể loại này và phương pháp nghiên cứu thi pháp học trong lĩnh vực văn học. Bộ sách này là một phần của Đề án “Bảo tồn, phát huy giá trị tác phẩm văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam” do Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam và Hội Văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam tổ chức thực hiện. Sách do Nhà xuất bản Sân khấu ấn hành quý 4 năm 2018./.

 

Tác giả:  HẢI SINH
Nguồn: