Skip Ribbon Commands
Skip to main content

“Then Di cung Đế thích” cuốn sách sưu tầm sinh hoạt tín ngưỡng nhiều giá trị

Sinh hoạt tín ngưỡng là loại hình văn hóa dân gian thể hiện mối quan hệ của con người với những điều không nhìn thấy, không giải thích được, nhưng vẫn mang đến cho chúng ta niềm tin vào những điều tốt đẹp trong cuộc sống. Cuốn sách “THEN DI CUNG ĐẾ THÍCH” do ông Ma Văn Vịnh sưu tầm, biên dịch sang tiếng phổ thông và giới thiệu, ghi chú là một công trình ghi lại một tập tục nghi lễ của người Tày thể hiện ao ước “nối số”, kéo dài thêm tuổi thọ của con người.

Sách do Nhà xuất bản Văn hóa dân tộc vừa ấn hành trong quý I, năm 2019. Về ngôn ngữ, cuốn sách được làm hai phần: phần tiếng Tày và phần tiếng Việt. Chia như vậy vì theo chủ ý của tác giả là: “Tôi coi Ngôn Ngữ( Tiếng Tày ) là loại hình di sản văn hóa của dân tộc cần được bảo tồn, trở thành tài sản của Quốc gia… để người Tày có cơ hội sử dụng từ và tu từ tốt; để tiếng Tày có vốn từ vựng phong phú, giữ được bản chất tiếng Tày. Từ đó những người không biết nói tiếng Tày, không biết nhiều về văn hóa Tày cần xác định lại bản thân”. Đó cũng là dịp để những người nghiên cứu tìm hiểu cái hay, cái đẹp của ngôn ngữ Tày, cùng lúc có thể đọc song song hai ngôn ngữ Tày – Việt sẽ đem lại sự hiểu biết thấu đáo hơn cho người đọc dù có biết tiếng Tày hay không.

Cuốn sách ghi chép lại một cách tỉ mỉ và khá đầy đủ nghi lễ Di Cung-Đế Thích từ Sơ đồ hệ thống Đàn Tam Bảo, mâm lễ cho Pháp thư ngồi hát nghi lễ, hệ thống mâm chân cầu thang cho hai vợ chồng tín chủ, hệ thống đàn hạ 1, hệ thống đàn hạ 2 và số lượng lớn các trang sách ghi lời các bài Then được hát xướng trong nghi lễ này một cách tuần tự trước sau, từ đầu đến cuối nghi lễ. Tác giả đã ghi lại một nghi lễ Di Cung-Đế Thích được thực hiện bởi Vị pháp thư Chẩu Văn Á Pháp thư tự Pháp Bình cho tín chủ: Điêu Văn Vĩnh Pháp thư tự pháp Sáu, 70 tuổi( sinh Đinh Hợi), còn có vợ là Lèng Thị Té, con trưởng là Điêu Văn Bảy, trú tại thôn Nà Ca, xã Yên Cư, huyện Chợ Mới, tỉnh Bắc Kạn. Ngày hành lễ 9/1/Đinh Dậu (2017).

Từ ví dụ điển hình về nghi lễ Di Cung - Đế Thích mà tác giả Ma Văn Vịnh đã ghi lại trong cuốn sách, bạn đọc, các nhà nghiên cứu có thể so sánh những điểm tương đồng hay dị biệt trong nghi lễ dân gian này với dân tộc Tày ở các vùng khác, hoặc những nghi lễ mang ý nghĩa tương tự ở các dân tộc khác. Từ đó có thể khái quát về văn hóa tín ngưỡng của người Tày nói riêng và cộng đồng dân tộc Việt Nam nói chung.

Cuốn sách thể hiện kì công, nhiệt tâm của tác giả Ma Văn Vịnh với công việc sưu tầm, biên dịch sang tiếng phổ thông và giới thiệu, ghi chú. Đây cũng là tài liệu quý cho công việc nghiên cứu, bảo tồn văn hóa dân gian của các nhà chuyên môn, các cơ quan, ban, ngành có thẩm quyền và những người yêu thích tìm hiểu văn hóa tín ngưỡng Tày./.

Tác giả:  SEN HỒNG
Nguồn: