Skip Ribbon Commands
Skip to main content

NGƯỜI NÔNG DÂN “CẤT” VÀNG Ở ĐỒI NHÀ

Bao lần trắng đêm thao thức mỗi khi chứng kiến cảnh những cội trà hoa vàng cổ thụ lần lượt hạ sơn về tay các thương lái Trung Quốc, anh Nguyễn Tiến Khang, trú thôn Bản Cáu, xã Đông Viên, huyện Chợ Đồn (tỉnh Bắc Kạn) đã quyết định mang giống cây quý này về “cất” tại đồi nhà.

Đã đủ một đêm mà mưa vẫn như vỡ trận, ràn rạt quất trên những đọt trà non mới nhú sau vườn, khuôn mặt Khang căng thẳng nhìn màn mưa bủa kín cả bốn góc rừng. Đất mọng căng nước, Khang cũng mọng căng những lo âu khi mưa như hờn, dai dẳng mãi không thôi.

Lần đầu tiên làm khách đường xa nhà Khang mà chủ khách chỉ nhìn mưa im lặng. Đẩy chén trà về phía chúng tôi, Khang thở dài, mấy hôm rồi chưa lên thăm các “em nó”, không biết giờ thế nào. Ngoài trời vẫn mưa như trút nước.

Chừng không còn đủ kiên nhẫn, Khang quyết định rủ chúng tôi theo lên đồi nhà. Tôi cũng đang muốn được mục sở thị “kho vàng” của Khang nên tôi gật đầu cái rụp.

Đồi trồng trà hoa vàng của Khang được chia thành nhiều khu, chiếc xe gằn tiếng một lăn bánh luồn qua những bụi cây rũ nước, chệnh choạng men theo lối mòn lần lên Thôm Đeng. Trời như thương cùng nỗi niềm gã nông dân chân chất nên đã cho mưa ngớt được đôi phần.

Thôm Đeng là vườn rừng gần hơn cả của Khang, nơi đây đã được anh phủ kín bằng những cây trà hoa vàng thẫm xanh, gương mặt Khang lúc này chừng cũng tươi tắn hơn khi thấy các “em” vẫn đâm chồi bật lá.

Khang cho biết, những cây trồng tại đồi này hiện đang phát triển rất tốt, nếu thuận lợi chỉ khoảng một vài năm nữa sẽ cho hoa. Nhìn cái cách Khang chăm chút, lật từng chiếc lá đủ hiểu tâm huyết anh đã dồn cả cho nơi này.

Những đọt trà sau mưa như những sơn nữ tươi tắn giữa núi rừng, từng búp, từng đọt như nói cười với chủ. Lần đầu tiên được thấy loại cây quý như vàng, chúng tôi đã rất sửng sốt. Nếu thuận lợi, với diện tích gần 2ha, chủ nhân của khu rừng nay, cái anh nông dân chân chất đang đứng trước mặt chúng tôi sẽ trở thành tỷ phú của nhiều tỷ đồng. Khi chủ, khách đã yên tâm về rừng trà sau mưa lớn kéo dài không có thiệt hại gì, chúng tôi trở lại vườn ươm cây giống khi cơn mưa bắt đầu tiếp tục nặng hạt.

Anh Nguyễn Tiến Khang chăm sóc cây chè hoa vàng tại đồi nhà

Vườn ươm của Khang nằm ngay phía sau nhà, với hơn 6000 hom xanh tốt sau khi được bàn tay anh chăm sóc. Khang bảo, tất cả đều là trà hoa vàng của vùng Chợ Đồn này đấy. Thấy người dân đào cây bán cho thương lái, xót lòng tôi mua lại cành rồi nghiên cứu học hỏi cách giâm. Qua nhiều năm tìm tòi, học hỏi, hiện vườn ươm đã có nhiều chuyển biến tích cực. Tỉ lệ các hom sống chiếm khoảng 70%, tỉ lệ trồng trên rừng sống được cũng vào 80-90% .

Rồi Khang tỉ mỉ chỉ cho chúng tôi những hom vừa cấy, đặc tính của cây, giá trị dược liệu cũng như giá trị kinh tế mà cây đem lại, người đàn ông có gương mặt của một nông dân thực thụ tươi cười. Ăn cây, ngủ cây, nằm mơ cũng cây, đã là người nông dân, làm gì thì trăn trở thao thức về thứ đó.

Thực ra cây trà hoa vàng đã có từ rất lâu, chỉ là chúng ta không nghĩ cách “cất” nên đã dần vắng bóng vì thương lái giờ họ mua cả gốc chứ không chỉ là hoa như ngày trước, Khang nói. Với Khang, điều vui lớn hơn cả là nỗi lo bị tận diệt của loại cây được ví như vàng này tại quê anh sẽ không còn nữa.

Hiện nay Khang đã đem cây trà hoa vàng phủ kín trên diện tích hơn 1,5ha đất rừng của gia đình. Diện tích đất còn lại của anh cũng khoảng 1,5ha nữa. Khang phấn chấn bảo, phần diện tích này tôi cũng đã đào hố cả rồi, đợi hết mưa là đem “vàng” lên cất thôi. “Loại cây này ưa bóng râm nên tôi đã trồng xen kẽ với các cây khác có bóng như cây mỡ. Nhờ thế mà trận mưa vừa rồi không ảnh hưởng gì nhiều”, Khang thông tin thêm.

Tuy “vàng” của người nông dân Nguyễn Tiến Khang chưa đủ tuổi cho hoa nhưng Công ty CP Công nghệ Y sinh học ĐNA Việt Nam có địa chỉ tại số 254, đường Xuân Đỉnh, Quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội đã nhanh tay ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm. Với giá thị trường hiện nay của trà hoa vàng (giao động từ 5-16 triệu đồng/1kg trà khô, 2-3 triệu/kg trà tươi) chỉ cần bán mềm hơn chút đã có lãi lớn rồi, chủ nhân kho “vàng” chia sẻ.

Nhất là khi giống cây hiện nay anh đang trồng được chủ nhân khu rừng mua cành với bà con đem giâm, chỉ với giá 10.000đ/kg thay vì mua giống cây con có giá gấp nhiều lần thế. Mà giống trà hoa vàng ở Chợ Đồn trước nay được thương lái đánh giá có chất lượng rất tốt, thêm nữa là, từ năm 2018, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bắc Kạn triển khai đề tài “Nghiên cứu, bảo tồn và phát triển cây trà hoa vàng”, họ đã hỗ trợ tiền cho toàn bộ cây giống của vườn ươm này.

Được biết cây trà hoa vàng trước đây có ở một số nơi của huyện Chợ Đồn như Đông Viên, Nghĩa Tá, Bình Trung… tuy nhiên đa phần là cây mọc tự nhiên chứ chưa có mấy người đem về gây giống trồng như trường hợp của Nguyễn Tiến Khang tại thôn Bản Cáu, xã Đông Viên.

Những hom giống chè hoa vàng đang sinh trưởng tốt tươi

Ông Lục Đình Hoa, Trưởng Phòng Nông nghiệp huyện Chợ Đồn cho biết, cây trà hoa vàng có ở Chợ Đồn nhưng tương đối rải rác chứ không tập trung thành những khu vài trăm đến cả nghìn mét vuông như các tỉnh khác. Hiện nay huyện Chợ Đồn mới chỉ có ông Nguyễn Tiến Khang ở xã Đông Viên trồng giống cây này.

Trao đổi với chúng tôi, ông Hoàng Văn Hải, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bắc Kạn cho biết, hiện nay có huyện Ba Bể và huyện Chợ Đồn đang trồng giống trà hoa vàng theo đề tài “Nghiên cứu, bảo tồn và phát triển cây trà hoa vàng”, tuy nhiên chúng tôi chưa phân tích kiểm tra mẫu về dược tính của cây tại Bắc Kạn.

Liên quan đến cây trà hoa vàng ở Bắc Kạn, qua tìm hiểu, chúng tôi được biết trước đây ông Nguyễn Hoàng Hiệp, nguyên Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Bắc Kạn (nay là Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) khi còn công tác tại tỉnh này đã từng đem mẫu trà hoa vàng bản địa đi kiểm tra và cho kết quả rất khả quan.

Việc đem loài cây quý như vàng về “cất” ở đồi nhà của người nông dân thôn Bản Cáu, xã Đông Viên này không chỉ góp phần bảo tồn giống cây quý hiếm đang có nguy cơ mai một tại Chợ Đồn nói riêng, tỉnh Bắc Kạn nói chúng mà còn là mô hình phát triển kinh tế có triển vọng, góp phần vào công cuộc xây dựng nông thôn mới tại địa phương và rất cần được nhân rộng./.

Tác giả:  HOÀNG CHIẾN THẮNG
Nguồn: