Skip Ribbon Commands
Skip to main content

ĐỘC ĐÁO ĐÁM CƯỚI TRUYỀN THỐNG CỦA NGƯỜI DAO ĐỎ

Giữa không gian thoáng đãng, bình yên của núi rừng vùng núi, tiếng chiêng, trống hòa cùng tiếng kèn vang lên rộn rã. Không chỉ riêng chúng tôi, người dân thôn Nà Liền, xã Nam Cường, huyện Chợ Đồn đều hân hoan đón mừng đám cưới truyền thống của người Dao đỏ sau gần 20 năm mới được phục dựng...

Với mong muốn lưu giữ bản sắc văn hóa của dân tộc, gia đình ông Hoàng Hữu Tiến đã lên kế hoạch chuẩn bị cho một đám cưới cầu kỳ với đầy đủ các phong tục cưới hỏi từ thời cha ông. Với hơn 5 con lợn ở trong chuồng cùng những chum rượu của nhà tự nấu và họ hàng mang đến đã đầy trong buồng, công việc chuẩn bị đã hoàn tất trước khi đám cưới diễn ra mấy ngày. Cũng như nhiều đám cưới của người Dao đỏ hiện nay, khi trang trí nhà cửa sắc đỏ được lấy làm màu chủ đạo, những món ăn mang đậm dấu ấn vùng cao cũng đã được mọi người chuẩn bị nguyên liệu từ hôm trước...

Nghi lễ chuẩn bị đón dâu vào nhà trai

Sáng tinh mơ, tại nhà chú rể đã rộn rã tiếng cười nói, người ra người vào vội vã chuẩn bị mọi thứ thật hoàn hảo đón cô dâu mới. Giờ lành đã đến, cô dâu và đoàn nhà gái trong trang phục truyền thống bước qua cổng chào vào nhà trai. Lúc này, tiếng kèn, chiêng trống nổi lên tưng bừng. Theo phong tục từ xưa của người Dao đỏ, thổi kèn, đánh trống, đánh chiêng trong ngày cưới là mang đến không khí vui vẻ cho cả gia đình. Trước khi vào làm lễ chính thức, nhà gái còn được thầy làm phép khóa lại bằng cách thổi kèn, đánh chiêng trống đi xung quanh nhiều vòng. Việc làm này thể hiện sự quý trọng của gia đình nhà trai với thông gia, đến khi tiệc tàn đoàn nhà gái sẽ được mở khóa ra về.

Trước khi bước vào nhà, cô dâu sẽ phải đứng lại trước cửa để thầy cúng làm lễ xua đuổi tà ma trên đường đi. Nghi lễ hoàn thành, cô dâu ở trước bàn thờ ra mắt tổ tiên nhà chồng, lúc này chú rể vẫn chưa xuất hiện. Được biết, đây là nghi lễ quan trọng của đồng bào Dao đỏ ở đây và hiện nay trong nhiều đám cưới vẫn được thực hiện. Những người già cho hay: Chú rể không được xuất hiện là để tổ tiên nhận diện người mới đến, tránh sự nhầm lẫn hay phân tâm. Các bước làm lễ tiếp tục được thực hiện khi chú rể bước vào, lúc này thầy sẽ xin tên mới để khẳng định chàng trai đã trưởng thành, đồng thời báo cáo với thổ công rằng có người mới đến sinh sống trong gia đình...

Sau bữa cơm chung vui, nghi lễ quan trọng và được mong đợi nhất đã đến. Được gọi là lễ Bái tổ, một nghi lễ đã gần 20 năm không xuất hiện tại đây, chính vì vậy rất đông người đã có mặt với hi vọng có thể xem một lần. Lễ Bái tổ là lúc để chú rể, cô dâu tạ ơn những người đã ban cho họ cuộc sống, nuôi dưỡng và giúp đỡ khi còn trẻ. Đó là tổ tiên, ông bà, bố mẹ, cô chú và anh chị trong họ hàng. Nếu như từ thời cha ông, cô dâu chú rể sẽ phải lạy từng người, mỗi người 8 cái. Thì ở đám cưới này, nghi lễ đã được rút gọn khi chia thành ba lượt tạ ơn. Cô dâu, chú rể sẽ tạ ơn tổ tiên; tại ơn những người cao tuổi và cuối cùng là tạ ơn nhóm bậc cha, chú. Trong suốt thời gian hành lễ, tiếng kèn, chiêng, chống sẽ vang lên rộn rã và dồn dập. Có thể nói, đây là thời điểm hân hoan và vui nhất trong đám cưới. Mọi người sẽ cùng chúc tụng, đón mừng đôi vợ chồng trẻ đồng thời nâng chén rượu để hướng đến tương lại tốt đẹp.

Chú rể sẽ không xuất hiện khi cô dâu vào cửa


Cụ bà người Dao đã 90 tuổi Hoàng Thị Mấy bồi hồi: Đã lâu lắm rồi tôi mới lại có dịp chứng kiến một đám cưới Dao đỏ mang đậm bản sắc dân tộc. Ngày trước để chuẩn bị đám cưới có khi mất cả năm, từ quần áo cho đến gạo, lợn... Còn bây giờ, thứ gì cũng dễ kiếm vậy mà lại làm tắt đi nhiều quá. Tôi mong rằng những đám cưới truyền thống như này sẽ được tổ chức nhiều hơn nữa để con cháu Dao đỏ không lãng quên văn hóa quý báu của mình.

Không chỉ với những người dân tộc Dao, có mặt trong đám cưới lần này còn là những vị khách nhiệt tình từ các dân tộc như: Kinh; Tày; Mông... ai nấy đều trầm trồ, thể hiện sự yêu thích đặc biệt. Bà Ma Thị Biểu - thôn Nà Mèo cho biết: Tôi là người dân tộc Tày, sang đây làm ruộng tình cờ được biết đến việc khôi phục lại đám cưới truyền thống của người Dao đỏ. Tôi thấy từ trang phục cho đến công tác chuẩn bị đều rất kỹ, nhiều nghi lễ đặc biệt còn được lưu giữ và thực hiện lại. Chính vì vậy đám cưới mang đến không khí vui tươi đặc biệt, rất độc đáo và thu hút.

Chúng tôi tiếc nuối tạm biệt đám cưới trong những lời mời và chén rượu thơm từ gia chủ hiếu khách. Dù đã đi được một quãng xa nhưng âm thanh rộn rã, dồn dập của kèn trống vẫn theo bước chân. Chỉ mong sao, đây không phải lần duy nhất có dịp trải nghiệm đám cưới truyền thống mà sẽ còn nhiều lần được hòa mình vào ngày vui đậm đà bản sắc văn hóa của những đôi lứa khác, dân tộc khác...

Tác giả:  Phượng Nhi
Nguồn: